-
Zaterdag 13 juni 2026 -
Startpunt Winkelman | Buurse
Na de geslaagde fietstochten langs de Markegrenzen van de afgelopen jaren organiseert de sector Erfgoed van de Historische Kring Haaksbergen dit jaar op zaterdag 13 juni opnieuw een bijzondere historische fietstocht. Dit keer verkennen we de oude grens van de Marke Buurse.
De marke Buurse
In de oudheidkamer Twente is in 2015 het Platform Markestenen en markegrenzen in Twente opgericht. Een groep mensen is actief bezig met de markengrenzen en de palen en stenen die deze grenzen markeren.
Ook Haaksbergen is hierbij betrokken en we zijn nu bezig om extra aandacht besteden aan de marken van Haaksbergen. Haaksbergen heeft zes marken, Haaksbergen-Hones, Buurse, Langelo, Brammelo, Holthuizen-Eppenzolder-Stepelo en Boekelo. We doen dit door een fietstocht uit te zetten langs de grenzen van deze marken en de aanwezige markepalen en stenen hierin op te nemen. We zijn begonnen met marke Boekelo, de kleinste marke van Haaksbergen, niet te verwarren met het dorp Boekelo. Dit jaar fietsen we rond de marke Buurse.
Het bestaan van de marken heeft alles te maken met de manier waarmee, op de zandgronden in Oost-Nederland geboerd werd. In de middeleeuwen werd de pacht van boerenerven gemeten in rogge.
Om de rogge te verbouwen moesten de zandgronden bemest worden met plaggen en mest. De landbouwgronden bestonden uit de essen en groenlanden, weiden en hooilanden. De rogge kwam van de essen en de groenlanden waren nodig voor de koeien. De boeren bezaten deze bouwlanden, de marke had het beheer over de gemeenschappelijke woeste gronden, meest heidevelden. De koeien, maar ook de schapen waren nodig voor de mest, deze mest werd gemengd met de plaggen van de woeste gronden. Dit werd op de essen gebracht en hiervoor was veel boerenarbeid nodig om een goede opbrengst te krijgen. Binnen een marke was het zo geregeld dat iedere erve op deze manier kon boeren en voldoende opbrengst kreeg. De gemeenschappelijke gronden mochten hierom niet teveel uitgeput worden.
Om dit en veel andere zaken te regelen werd er vergaderd, dit waren de “holtings” waarbij de besluiten, “resolutien” opgeschreven werden in de markeboeken.
De holtings werden gehouden op het erve Scholten Vaarwerk, ook bij deze marke ging het om de roggeteelt op de essen, het plaggen op de gemeenschappelijke gronden en het hooien op de hooilanden. Ook turfwinnen uit het veen het gebruik van hout en leem. De essen lagen langs de oude loop van de Buurserbeek, hier lagen de grote beekdal essen van oost naar west. Buurse was een grote marke met een veengebied en kleiputten en er was recht op het houden van schapen, schapendrift.
De grenzen van de marke Buurse werden begrenst door de Duitse grens, de Enschedese marken en de marke Haaksbergen/Hones. Bij onenigheid over de grens werden dan palen geplaatst of stenen gezet.
Buurse heeft een groot aantal markepalen en één markesteen. Verder nog een groot aantal rijksgrensstenen gedateerd 1773 toen de grens definitief is vastgesteld.
Markesteen met een eigen verhaal.
Over een aantal markestenen is meer te vertellen, de meeste stenen hebben een naam, vaak genoemd naar het naastgelegen erve. De Werthe paal staat
al op kaarten uit de 18e eeuw, als een houten paal. De huidige Bentheimer paal is gedateerd 1743 en heeft de initialen van de aanliggende marken. Deze gebeitelde letters zijn: VM. Usselermarke, EM. Esmarke, BM. Buursemarke. Er zijn nog een aantal replica’s geplaatst, van de kattestaartpaal tussen Buurse, Hones en esmarke is niet bekend wanneer deze is vervangen, de originele moet driehoekig zijn geweest. De Koekoekssteen, een forse Bentheimer steen, is onlangs weer gevonden en geplaatst. Dit zijn maar enkele voorbeelden van de palen en stenen die we tegen komen bij deze marketocht.
Er komt deskundig uitleg over de plaatsen en de relatie met de marken. De fietstocht zal zo’n 25 km. lang zijn dus we verwachten in de middag rond te zijn. Tot 13 juni.
Nico Spit
De tocht is geschikt voor iedereen met interesse in lokale geschiedenis, landschap en cultuurhistorie. Fiets mee!
Aanmelden is niet nodig. Iedereen is van harte welkom. Tot ziens op 13 juni!
-
Zaterdag 13 juni 2026
-
Startpunt Winkelman | Buurse
Na de geslaagde fietstochten langs de Markegrenzen van de afgelopen jaren organiseert de sector Erfgoed van de Historische Kring Haaksbergen dit jaar op zaterdag 13 juni opnieuw een bijzondere historische fietstocht. Dit keer verkennen we de oude grens van de Marke Buurse.
De marke Buurse
In de oudheidkamer Twente is in 2015 het Platform Markestenen en markegrenzen in Twente opgericht. Een groep mensen is actief bezig met de markengrenzen en de palen en stenen die deze grenzen markeren.
Ook Haaksbergen is hierbij betrokken en we zijn nu bezig om extra aandacht besteden aan de marken van Haaksbergen. Haaksbergen heeft zes marken, Haaksbergen-Hones, Buurse, Langelo, Brammelo, Holthuizen-Eppenzolder-Stepelo en Boekelo. We doen dit door een fietstocht uit te zetten langs de grenzen van deze marken en de aanwezige markepalen en stenen hierin op te nemen. We zijn begonnen met marke Boekelo, de kleinste marke van Haaksbergen, niet te verwarren met het dorp Boekelo. Dit jaar fietsen we rond de marke Buurse.
Het bestaan van de marken heeft alles te maken met de manier waarmee, op de zandgronden in Oost-Nederland geboerd werd. In de middeleeuwen werd de pacht van boerenerven gemeten in rogge.
Om de rogge te verbouwen moesten de zandgronden bemest worden met plaggen en mest. De landbouwgronden bestonden uit de essen en groenlanden, weiden en hooilanden. De rogge kwam van de essen en de groenlanden waren nodig voor de koeien. De boeren bezaten deze bouwlanden, de marke had het beheer over de gemeenschappelijke woeste gronden, meest heidevelden. De koeien, maar ook de schapen waren nodig voor de mest, deze mest werd gemengd met de plaggen van de woeste gronden. Dit werd op de essen gebracht en hiervoor was veel boerenarbeid nodig om een goede opbrengst te krijgen. Binnen een marke was het zo geregeld dat iedere erve op deze manier kon boeren en voldoende opbrengst kreeg. De gemeenschappelijke gronden mochten hierom niet teveel uitgeput worden.
Om dit en veel andere zaken te regelen werd er vergaderd, dit waren de “holtings” waarbij de besluiten, “resolutien” opgeschreven werden in de markeboeken.
De holtings werden gehouden op het erve Scholten Vaarwerk, ook bij deze marke ging het om de roggeteelt op de essen, het plaggen op de gemeenschappelijke gronden en het hooien op de hooilanden. Ook turfwinnen uit het veen het gebruik van hout en leem. De essen lagen langs de oude loop van de Buurserbeek, hier lagen de grote beekdal essen van oost naar west. Buurse was een grote marke met een veengebied en kleiputten en er was recht op het houden van schapen, schapendrift.
De grenzen van de marke Buurse werden begrenst door de Duitse grens, de Enschedese marken en de marke Haaksbergen/Hones. Bij onenigheid over de grens werden dan palen geplaatst of stenen gezet.
Buurse heeft een groot aantal markepalen en één markesteen. Verder nog een groot aantal rijksgrensstenen gedateerd 1773 toen de grens definitief is vastgesteld.
Markesteen met een eigen verhaal.
Over een aantal markestenen is meer te vertellen, de meeste stenen hebben een naam, vaak genoemd naar het naastgelegen erve. De Werthe paal staat
al op kaarten uit de 18e eeuw, als een houten paal. De huidige Bentheimer paal is gedateerd 1743 en heeft de initialen van de aanliggende marken. Deze gebeitelde letters zijn: VM. Usselermarke, EM. Esmarke, BM. Buursemarke. Er zijn nog een aantal replica’s geplaatst, van de kattestaartpaal tussen Buurse, Hones en esmarke is niet bekend wanneer deze is vervangen, de originele moet driehoekig zijn geweest. De Koekoekssteen, een forse Bentheimer steen, is onlangs weer gevonden en geplaatst. Dit zijn maar enkele voorbeelden van de palen en stenen die we tegen komen bij deze marketocht.
Er komt deskundig uitleg over de plaatsen en de relatie met de marken. De fietstocht zal zo’n 25 km. lang zijn dus we verwachten in de middag rond te zijn. Tot 13 juni.
Nico Spit
De tocht is geschikt voor iedereen met interesse in lokale geschiedenis, landschap en cultuurhistorie. Fiets mee!
Aanmelden is niet nodig. Iedereen is van harte welkom. Tot ziens op 13 juni!
-
Zaterdag 13 juni 2026
-
Startpunt Winkelman | Buurse
Na de geslaagde fietstochten langs de Markegrenzen van de afgelopen jaren organiseert de sector Erfgoed van de Historische Kring Haaksbergen dit jaar op zaterdag 13 juni opnieuw een bijzondere historische fietstocht. Dit keer verkennen we de oude grens van de Marke Buurse.
De marke Buurse
In de oudheidkamer Twente is in 2015 het Platform Markestenen en markegrenzen in Twente opgericht. Een groep mensen is actief bezig met de markengrenzen en de palen en stenen die deze grenzen markeren.
Ook Haaksbergen is hierbij betrokken en we zijn nu bezig om extra aandacht besteden aan de marken van Haaksbergen. Haaksbergen heeft zes marken, Haaksbergen-Hones, Buurse, Langelo, Brammelo, Holthuizen-Eppenzolder-Stepelo en Boekelo. We doen dit door een fietstocht uit te zetten langs de grenzen van deze marken en de aanwezige markepalen en stenen hierin op te nemen. We zijn begonnen met marke Boekelo, de kleinste marke van Haaksbergen, niet te verwarren met het dorp Boekelo. Dit jaar fietsen we rond de marke Buurse.
Het bestaan van de marken heeft alles te maken met de manier waarmee, op de zandgronden in Oost-Nederland geboerd werd. In de middeleeuwen werd de pacht van boerenerven gemeten in rogge.
Om de rogge te verbouwen moesten de zandgronden bemest worden met plaggen en mest. De landbouwgronden bestonden uit de essen en groenlanden, weiden en hooilanden. De rogge kwam van de essen en de groenlanden waren nodig voor de koeien. De boeren bezaten deze bouwlanden, de marke had het beheer over de gemeenschappelijke woeste gronden, meest heidevelden. De koeien, maar ook de schapen waren nodig voor de mest, deze mest werd gemengd met de plaggen van de woeste gronden. Dit werd op de essen gebracht en hiervoor was veel boerenarbeid nodig om een goede opbrengst te krijgen. Binnen een marke was het zo geregeld dat iedere erve op deze manier kon boeren en voldoende opbrengst kreeg. De gemeenschappelijke gronden mochten hierom niet teveel uitgeput worden.
Om dit en veel andere zaken te regelen werd er vergaderd, dit waren de “holtings” waarbij de besluiten, “resolutien” opgeschreven werden in de markeboeken.
De holtings werden gehouden op het erve Scholten Vaarwerk, ook bij deze marke ging het om de roggeteelt op de essen, het plaggen op de gemeenschappelijke gronden en het hooien op de hooilanden. Ook turfwinnen uit het veen het gebruik van hout en leem. De essen lagen langs de oude loop van de Buurserbeek, hier lagen de grote beekdal essen van oost naar west. Buurse was een grote marke met een veengebied en kleiputten en er was recht op het houden van schapen, schapendrift.
De grenzen van de marke Buurse werden begrenst door de Duitse grens, de Enschedese marken en de marke Haaksbergen/Hones. Bij onenigheid over de grens werden dan palen geplaatst of stenen gezet.
Buurse heeft een groot aantal markepalen en één markesteen. Verder nog een groot aantal rijksgrensstenen gedateerd 1773 toen de grens definitief is vastgesteld.
Markesteen met een eigen verhaal.
Over een aantal markestenen is meer te vertellen, de meeste stenen hebben een naam, vaak genoemd naar het naastgelegen erve. De Werthe paal staat
al op kaarten uit de 18e eeuw, als een houten paal. De huidige Bentheimer paal is gedateerd 1743 en heeft de initialen van de aanliggende marken. Deze gebeitelde letters zijn: VM. Usselermarke, EM. Esmarke, BM. Buursemarke. Er zijn nog een aantal replica’s geplaatst, van de kattestaartpaal tussen Buurse, Hones en esmarke is niet bekend wanneer deze is vervangen, de originele moet driehoekig zijn geweest. De Koekoekssteen, een forse Bentheimer steen, is onlangs weer gevonden en geplaatst. Dit zijn maar enkele voorbeelden van de palen en stenen die we tegen komen bij deze marketocht.
Er komt deskundig uitleg over de plaatsen en de relatie met de marken. De fietstocht zal zo’n 25 km. lang zijn dus we verwachten in de middag rond te zijn. Tot 13 juni.
Nico Spit
De tocht is geschikt voor iedereen met interesse in lokale geschiedenis, landschap en cultuurhistorie. Fiets mee!
Aanmelden is niet nodig. Iedereen is van harte welkom. Tot ziens op 13 juni!